Baiki atau Ganti: Edisi Elektronik

Semasa iGadget terbaru menceriakan pasaran hampir setiap tahun, tak jarang kita berasa barang elektronik sudah disenarai buang secara automatik, jadi lebih mudah ganti daripada baiki bila berlaku kerosakan. Ia bukan begitu. Sebelum anda menyerah pada komputer riba yang rosak atau telefon pintar yang pecah jari, kaji kos pembaikan terlebih dahulu.

"Setiap gadget memerlukan pertimbangan umur dan kerosakan sebenar," jelas Stephanie Humphrey, penulis teknikal mingguan Ebony.com dan pengasas blog A Matter of Life and Tech. "Ada beberapa perkara yang tidak boleh dibaiki." Menurut beliau, peraturan asas ialah membaiki peranti elektronik sekiranya peranti tersebut kurang daripada 2 tahun dan kos pembaikan kurang daripada 50 peratus daripada harga ganti. Untuk peranti lebih tua, bila kos pembaikan melebihi separuh harga ganti, lebih bijak untuk menggantikannya.

Berikut adalah panduan ringkas mengikut jenis peranti.

Komputer

Sering kali orang menganggap komputer perlukan diganti bila ia mula perlahan. Ini satu kesilapan. Sebelum memutuskan mengganti, cuba defragment cakera keras, semak program yang memulakan semasa start‑up (trop program boleh memperlahankan sistem) atau tambah lebih banyak RAM. Malware juga boleh menjadi masalah; you might be throwing the baby out with the bathwater iaitu mungkin anda membuang lebih daripada yang perlu. Jalankan perisian anti‑virus atau gunakan salah satu daripada ribuan program pembersih malware percuma. Humphrey menganggap komputer riba biasanya bertahan 3‑4 tahun, manakala desktop boleh bertahan lebih lama. Monitor desktop biasanya tidak layak dibaiki.

Tablet

Isu sederhana pada tablet, seperti skrin pecah, butang “Home” tidak selari atau jack headphone rosak, boleh diperbaiki dengan kos yang rendah. "Anda boleh menganggarkan kos antara RM300 hingga RM800," kata Humphrey. Masalah yang lebih serius seperti kerosakan memori atau pemproses memerlukan kos lebih tinggi, dan mungkin lebih baik mengganti jika anda tidak ingin melakukan pencobaan sendiri (kerana ini boleh memgugat garansi). Alasan lain untuk mengganti tablet ialah bila ia sudah tua dan tidak mampu menyokong perisian baru kerana kurang memori.

Telefon Pintar

Seperti tablet, skrin, butang “Home” dan jack headphone pada telefon pintar boleh diperbaiki dengan kos rendah. Tetapi telefon lebih kecil membuat pembaikan yang lebih kompleks menjadi lebih sukar. Selain itu, anda mungkin perlu meninggalkan telefon untuk sementara waktu, yang tidak selesa bagi kebanyakan orang. Jika telefon masih dalam garansi, gunakan hak garansi. Jika tidak, atau tidak layak naik taraf, anda mungkin terpaksa membaikkan telefon. Sesetengah orang menyimpan telefon generasi sebelumnya sebagai cadangan, walaupun ini menghalang mereka menjual atau menukar secara tunai.

Kamera

Bagi pemilik kamera terpisah, peranti ini biasanya jatuh ke dalam dua kategori: mahal sehingga wajar cuba dibaiki, atau murah sehingga lebih murah membeli baru. "Setelah anda meneliti SLR dan jenis kamera lain, peralatan ini biasanya sangat mahal," tambah Humphrey.

Apakah perlu membeli jaminan tambahan pada pembelian elektronik? Biasanya tidak, menurut Humphrey. Satu pengecualian ialah jika anda cenderung kepada kecerobohan telefon. Kad kredit yang anda gunakan semasa pembelian mungkin juga menggandakan jaminan pengilang.

"Kini anda akan mengganti elektronik pada masa hadapan," ujar Humphrey. "Tetapi, sebaiknya pastikan perisian anti‑virus komputer anda terkini, dan gunakan beg pelindung pada telefon pintar atau tablet anda."