Asas Ralat Tidak Sistematik

Setiap bentuk ujian dan pengukuran bergantung kepada kepercayaan terhadap mekanisme atau proses yang menilai keputusan ujian. Contohnya, bila anda menghantar bungkusan kepada syarikat penghantaran, anda bergantung pada timbangan mereka untuk mendapatkan berat yang tepat dan seterusnya yuran penghantaran yang sesuai. Jika timbangan menunjukkan berat salah — sama atau berbeza setiap kali — anda sedang menghadapi dua jenis ralat iaitu ralat tidak sistematik (rawak) dan ralat sistematik (boleh dijangka).

Ralat Sistematik

Ralat sistematik menghasilkan keputusan yang tidak tepat secara berulang-ulang dan boleh dijangka. Sebagai contoh, jika timbangan peribadi anda menunjukkan berat 15 paun bagi bungkusan, tetapi kakitangan syarikat penghantaran menyatakan berat sebenar ialah 10 paun, anda telah menemui ralat sistematik. Jika anda kemudian mendapati bahawa timbangan anda sentiasa menunjukkan 15 paun kerana anda tidak mengikut kalibrasi yang betul, ia menunjukkan ralat sistematik kerana peralatan beroperasi secara konsisten namun tidak tepat.

Ralat Tidak Sistematik

Ralat tidak sistematik merujuk kepada variasi rawak. Jika anda menimbang bungkusan dengan tangan terletak di atasnya, tekanan tangan anda secara tidak sengaja mempengaruhi berat. Setiap kali penimbangan, keputusan berbeza mengikut ketegangan tangan. Ralat tidak sistematik ini menghasilkan keputusan yang berbeza setiap kali kerana variasi tekanan.

Sumber Ralat

Sumber ralat tidak sistematik berbeza mengikut jenis pengukuran yang terjejas. Faktor asasnya ialah kesan rawak terhadap keputusan. Contohnya, jika empat pensyarah mengendalikan ujian yang sama dan memberi markah berbeza, mereka memperkenalkan ralat tidak sistematik ke dalam keputusan. Begitu juga, jika peralatan beroperasi pada kelajuan yang salah kerana fluktuasi kuasa elektrik, outputnya berbeza kerana ralat tidak sistematik. Mengidentifikasi dan menghapuskan ralat tidak sistematik memerlukan memastikan tiada ralat sistematik mempengaruhi keputusan. Ralat sistematik biasanya dapat dikenalpasti dengan mudah apabila keputusan sentiasa tidak tepat secara konsisten.

Pertimbangan

Sempak ke atas asas boleh membenarkan ralat masuk ke dalam keputusan ujian. Sebagai contoh, jika anda mengarang soalan matematik dengan ayat yang sangat kompleks dan memerlukan kefahaman bahasa tingkat tinggi, anda mungkin sedang menguji kemahiran bahasa bukan lagi kepakaran matematik. Sempak tersebut membawa ralat tidak sistematik ke dalam keputusan. Untuk mengurangkan variasi rawak, sentiasa semak asas anda terlebih dahulu.